كه ايثار طاعت خداى عز و جلّ كند به آنچه مردم را به غضب درآورد ، كفايت خواهد كرد خداى عز و جلّ از او دشمنى هر دشمن و حسد هر حاسد و بغى هر باغى ، و خواهد بود خداى عز و جلّ از جهت او ناصر و ظهير . » و از حضرت رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله منقول است كه فرموده : « لا يزال مردمان به خيرند مادام كه امر كنند به معروف و نهى كنند از منكر و معاونت يكديگر كنند بر كار نيكو . پس ، هرگاه چنين نكنند ، نزع مىشود از ايشان بركتها و مسلّط مىشود بعضى از ايشان بر بعضى - يعنى ، تعدّى و زيادتى بر يكديگر خواهند كرد - و ايشان را يارىدهنده‌اى نخواهد بود در زمين و نه در آسمان . » و احاديث در فضيلت امر به معروف و نهى از منكر و مذمّت تارك آن بسيار است و جهت اختصار [ 122 آ ] به اين مقدار اكتفا شد . « فمن لم يقنعه اليسير لن ينفعه الكثير . » « 1 » يعنى : « هركس اندك او را قانع نسازد ، بسيار نفع نرساند . » و ببايد دانست كه امر معروف و نهى از منكر منقسم مىشود به واجب و مندوب . امر كردن به واجبات و نهى كردن از محرمات واجب است ، و امر كردن به مندوبات و نهى كردن از مكروهات مستحب است و امر به معروف و نهى از منكر را چند شرط است : اوّل آنكه آن شخص علم داشته باشد به آنكه اين فعل معروف است يا منكر است تا امر و نهى او معقول باشد و در دانستن بدى و نيكى فعل سندى صحيح بايد ، چنان كه بدى و نيكى آن فعل از ضروريّات و قطعيات باشد و مختلف فيه نباشد ؛ يا اگر باشد داند كه آن فعل به اعتقاد فاعل حرام است مثلا و مرتكب شده و بايد كه فعلى را كه از او نهى مىكنند احتمال جهت اباحت نداشته باشد كه بسيار فعلها باشد كه به ظاهر بد نمايد ، امّا آن فعل را محملى صحيح و جهتى مشروع بوده باشد ، چنان كه كسى را بينى كه از شيشه چيزى مىخورد كه به رنگ شراب است و گاه باشد كه شربتى مباح باشد . پس ، تا جميع احتمالات بر طرف نشود و راه عذر بالكليّه مسدود نباشد ، متعرّض نبايد شد . نقل است كه روزى حضرت امير المؤمنين - صلوات اللّه عليه - در مسجد كوفه نشسته بود . جماعتى را نزد حضرت آوردند كه ديده بودند كه در ماه مبارك رمضان در روز

--> ( 1 ) . بحار الانوار ، ج 87 ، ص 71 .